Spektakel, revolutie en rede

Verdiepingscursus 3. Kunst van de zeventiende en achttiende eeuw: barok, Hollandse genreschilderkunst, rococo, neoclassicisme

docent: dr. Kathleen Nieuwenhuisen

Tussen 1600 en 1800 beleeft West-Europa roerige tijden. En dat heeft zijn weerslag op de kunst: vele stijlen en nieuwe technieken passeren de revue. In de zeventiende eeuw teisteren (godsdienst)oorlogen het continent, kantelen politieke en sociale  machtsverhoudingen en wordt Europa opnieuw ingedeeld. Tegelijkertijd verandert de bloeiende wereldhandel het aanzicht van de samenleving. Steeds meer nieuwe rijken besteden hun geld aan kunst en jagen de kunsthandel aan.  In de achttiende eeuw valt de Franse monarchie, verklaren de Verenigde Staten van Amerika zich onafhankelijk en stuwt de Industriële Revolutie met technische vernieuwingen de economie vooruit.

Grote veranderingen transformeren de kunst. Terwijl Bernini in opdracht van pausen en kardinalen het Rome van de contrareformatie met ongekende luister en spektakel vormgeeft, proberen kunstenaars in het protestante Noorden zonder kerkelijke opdrachtgevers te overleven. Enkelen lukt het uit te blinken in nieuwe genres, zoals landschappen, portretten en stillevens.

In Frankrijk verlaat de adel de statige barokke paleiscultuur van het platteland en trekt naar Parijs. Daar houdt zij samen met de intellectuele elite salon in intieme en speelse rococo-interieurs. Het verlichtingsdenken en archeologische opgravingen leiden tot een wetenschappelijke bestudering van de oudheid. Een streng neoclassicisme doet zijn intrede in de kunst: in Engeland trekt de landadel zich bij voorkeur terug in Palladiaanse villa’s met zuilen en Washington verrijst als het nieuwe Athene in tempelachtige gebouwen.

Kunst is in zekere zin een afspiegeling van de samenleving. Hoe uit zich de turbulentie van de zeventiende en achttiende eeuw in dat wat kunstenaars en opdrachtgevers doen? Deze en andere aspecten komen aan bod tijdens deze verdiepingscursus kunstgeschiedenis.

programma van de colleges

• Barokke kunst in Italië, 1
• Barokke kunst in Italië, 2
• Barokke kunst in Spanje
• 17de-eeuwse kunst in Vlaanderen
• 17de-eeuwse genrekunst in de Hollandse republiek
• Frankrijk en Engeland
• Rococo en de Verlichting
• Neoclassicisme

data

dinsdagochtend, 10:45-12:45 uur, 2018
20 februari (27 februari niet)
6, 13, 20 en 27 maart
10, 17 en 24 april (3 april niet)

locatie
De sfeervolle, monumentale en zeer goed bereikbare Pastorie van de Krijtberg, Singel 448, Amsterdam-Centrum

werkvorm
8 hoorcolleges met ruimte voor vragen en discussie.

studiemateriaal
(online) artikelen. Passieve kennis van het Engels is noodzakelijk. Powerpoints van de colleges worden per e-mail verspreid.

kosten
€ 255,- inclusief koffie, thee en jus d'orange en digitaal cursusmateriaal


schrijf in
hercules farnese naar goltzius
Hercules Farnese, Nicolaes de Bruyn, ca.1605
naar Hendrick Goltzius, na ca. 1592, Rijksmuseum Amsterdam
2 Francisco_de_Zurbaral-n_053
Franciscus in gebed, Francisco de Zurbarán, ca. 1631–1640
National Gallery Londen
3 velazquez Mariana-de-Austria_taller-Velazquez
Mariana van Oostenrijk biddend
Diego Velázquez, ca.1655, Museo del Prado, Madrid
4 Het vrolijke huisgezin Jan Steen
Het vrolijke huisgezin, Jan Havicksz. Steen, 1668
Rijksmuseum Amsterdam. Detail.
Raub der Töchter des Leukippos
De roof van de dochters van Leusipus
Peter Paul Rubens, 1617, Alte Pinakothek, München.
6 Giovanni_Antonio_Canaletto_Piazza_San_Marco_National_Gallery_of_Art_Washington
San Marco plein in Venetië, Antonio Canaletto, ca. 1740. Detail.
7 Pompeo_Batoni_Portrait_of_John_Talbot,_later_1st_Earl_Talbot_-_Google_Art_Project
Earl John Talbot als Grand Tourist
Pompeo Batoni, 1773, J. Paul Getty Museum, Los Angeles
8 Fragonard_The_Swing
De schommel, Jean-Honoré Fragonard, 1767
Wallace Collection, Londen
9 Josiah Wedgwood copy portland vase vam
Replica van de Portland vaas, Josiah Wedgwood and Sons Ltd.
ca.1790, Victoria & Albert Museum, Londen