Kunst van de ‘duistere’ middeleeuwen

Verdiepingscursus 1. Kunst in een periode van chaos, vernieuwing en licht (400-1100)

docent: dr. Kathleen Nieuwenhuisen

In 476 is de val van Rome een feit: de barbaar Odoaker zet de keizer van Rome af en laat zich kronen tot Rex Italiae. Hiermee eindigt traditiegetrouw de antieke beschaving, beginnen de ‘duistere’ middeleeuwen en vervalt Europa tot barbarij. Dat is althans de opvatting. Maar klopt dat beeld?
Roerig is het wel. Op drift geraakte Goten, Vandalen, Angelen, Saksen en Franken trekken door Europa. Hunnen en Slaven stuwen hen vanuit het oosten naar het westen op. Arabieren vestigen zich in Spanje, terwijl Noormannen huishouden langs kusten waar ze zich ook steeds vaker vestigen.
Deze migratiestromen brengen diepgaande veranderingen teweeg en maken dat wat er aan Romeinse beschaving rest met de grond gelijk. Zo is vaak de gedachte. Maar behoeft dat beeld geen nuancering? Jazeker. Kunstvoorwerpen werpen namelijk een ander licht op de zaak. Nieuwe ideeën en religieuze opvattingen drijven de verschillende volkeren vaak tot grote artistieke prestaties. Prestaties die, nadat de grootste onrust is geluwd, zullen samensmelten tot dat wat we de romaanse kunst noemen.

programma van de colleges

• vroeg christelijke kunst
• Byzantijnse kunst
• kunst van Hunnen, Vandalen en Goten
• vroeg islamitische kunst
• kunst van Vikingen, Ieren en Angelsaksen
• de Karolingische renaissance
• Ottoonse kunst

data

7 woensdagochtenden, 10:45 - 12:30 uur
6, 13, 27 feb 2019
(20 feb géén college)
6, 13, 20, 27 maart

locatie
De sfeervolle en monumentale Pastorie van de Krijtberg, Singel 448, Amsterdam-Centrum

werkvorm
7 hoorcolleges met ruimte voor vragen en discussie.

studiemateriaal
Lawrence Nees, Early Medieval Art, Oxford University Press 2002, ISBN 9780192842435. Digitaal cursusmateriaal (Power Point presentaties van elk hoorcollege en eventuele artikelen).

kosten
€ 235,- inclusief consumpties en digitaal studiemateriaal, exclusief studieboek (ca. € 20,-, zelf aan te schaffen via uitgever of boekhandel).


schrijf in
naamloos (2)
Hemelvaart van Christus, vroegchristelijk ivoor, Rome ca. 400
Bayerisches Nationalmuseum
Rotskoepel, Islamitische schrijn
Rotskoepel, Islamitische schrijn, 688-692
Majolicategels, 16de eeuw, Jeruzalem.Detail.
2 Jordan_Qasr_Amra_Fresco_Detail
Danseres, 730-740, de hamam van Quseir Amra te Jordanië.
shoulder-clasps
Schouderspeld van Sutton Hoo, Angelsaksisch
vroeg 7de eeuw, British Museum
5 oseberg schip
Vikingschip, 8ste-9de eeuw, Vikingskipshuset på Bygdøy
Noorwegen
Oseberg_ship_head_post
Drakenkop, Vikingschip van Oseberg
Noorwegen, 8ste-9de eeuw, Vikingskipshuset på Bygdøy, Noorwegen
9.Andromeda, Arratushandschrift
Andromeda als sterrenbeeld, Aratea handschrift
Karolingisch ca. 825-850, Universiteitsbibliotheek Leiden
11 Evangeliarium van Lindau
Evangeliarium van Lindau, Karolingisch ca.870
Pierpont Morgan Library, New York
10 Lothariuskruis detail
Keizer Augustus (Romeins, 1ste eeuw), Lothariuskruis
Ottoons, Keulen (?) ca.1000, Domschatz Aken