Het verhaal van de kunst, deel 1

Introductiecursus Westerse kunstgeschiedenis: kunst vanaf de prehistorie tot en met de renaissance

docent: dr. Kathleen Nieuwenhuisen

Het Verhaal van de Kunst geeft overzicht, opent je ogen, verruimt je blik en laat je anders naar kunst kijken’

cursusbeschrijving
De prehistorische jachttaferelen in de grotten van Lascaux roepen net als de muurschilderingen van Giotto diepe bewondering op. Maar het ene kunstwerk is het andere niet. Waarom niet?

Omdat de doelstellingen van kunstenaars voortdurend veranderen en duidelijk hun beslag hebben op de kunst. Dit blijkt uit de westerse kunstgeschiedenis. Want waarom schilderen onze prehistorische voorouders realistische dieren, maar doen Egyptenaren de werkelijkheid bewust te kort? Waarom vertalen Grieken de sterk geïdealiseerde lichamen van door hen bewonderde atleten in brons en steen? En waarom maken Romeinen hiervan talloze kopieën? Waarom maken de vroege christenen de kunst van de Grieken en Romeinen ondergeschikt aan de boodschap die zij verkondigen? En waarom verandert dit pas in de veertiende eeuw?

Kathleen Nieuwenhuisen plaatst kunstwerken in hun historische context om de veranderende artistieke doelstellingen van kunstenaars duidelijk te maken. Zij begint bij het moment waarop mensen de eerste afbeeldingen maken en ontrafelt vervolgens het fascinerende proces waarin de westerse kunst zich ontwikkelt uit uiteenlopende culturen en stijlen.

Deze cursus is een inleiding in de westerse kunstgeschiedenis zoals Ernst Gombrich die schetst in zijn onvolprezen The Story of Art. Het accent ligt op de schilderkunst, maar ook beeldhouwkunst, architectuur en kunsthistorische ordeningsprincipes als perioden, stijlkenmerken, kunstenaars en toegepaste technieken komen aan bod.

programma van de colleges

1. Een onverklaarbaar begin: de oorsprong van kunst in de prehistorie.
2. Gemaakt voor de eeuwigheid: Egyptische kunst.
3. De bron van schoonheid: Griekse kunst in de klassieke oudheid.
4. Wereldveroveraars: Romeinse en vroegchristelijke kunst in de late oudheid.
5. Een revolutionaire smeltkroes: kunst in de vroege middeleeuwen.
6. De strijdende en zegevierende Kerk: kunst in de 12de en 13de eeuw.
7. Hovelingen en stedelingen: kunst in de 14de eeuw.
8. De overwinning van het realisme: de Renaissance in de 15de eeuw.
9. Traditie en vernieuwing: de Renaissance in Italië.
10. Traditie en vernieuwing: de Renaissance in de Noordelijke landen.

data

maandagochtend (10:45-12:30 uur, inclusief pauze)
of
maandagavond (19:30-21:15 uur, inclusief pauze)
najaar 2020

locatie
De sfeervolle, monumentale en zeer goed bereikbare Pastorie van de Krijtberg, Singel 448, Amsterdam (om de hoek van het Koningsplein).

werkvorm
10 hoorcolleges met ruimte voor vragen en discussie en een afsluitende museumexcursie.

studiemateriaal
E.H. Gombrich, The Story of Art, Londen (Phaidon) 2006, 16de en herziene druk, 688 pp. ISBN 9780714847030. Zelf aan te schaffen vanaf 23 euro (of de Nederlandse vertaling: Eeuwige schoonheid, vanaf 40 euro). Digitaal cursusmateriaal (Power Point presentaties van elk hoorcollege en extra artikelen).

kosten
€ 335,- inclusief digitaal cursusmateriaal en consumpties. Exclusief het studieboek en de toegang tot het museum van de excursie.


schrijf in
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-vrouwenfiguur_cycladisch
Marmeren vrouwenfiguur, Cycladisch, 4500-4000 v.c.
Metropolitan Museum of art, New York.
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-koningin_nefertiti
Koningin Nefertite, Toetmoses, 1345 v.c., Egypte.
Neues Museum Berlijn.
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-grieks_bronzen_beeld_riace
Beeld A, bronzen krijger, Grieks ca. 450 v.c.. Detail. Museo Archeologico Nazionale, Reggio di Calabria.
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-griekse_zuil_tempel_artemis
Marmeren zuil, Tempel van Artemis in Sardis, Grieks ca. 300 v.c
. Fragment.
Metropolitan Museum of Art, New York.
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-evangeliarium_lindau
Met juwelen bezette, gouden boekomslag, Evangeliarium van Lindau, Karolingisch 870-880.
Pierpont Morgan Library, New York.
mary061
Huwelijksprocessie van Maria, detail. Giotto ca.1305
Capella degli Scrovegni Padua
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-Leonardo_da_vinci_portret_dame_hermelijn
Leonardo da Vinci, De dame met de hermelijn (portret van Cecilia Gallerani), 1490.
Czartoryski Museum, Krakau.
artcontext-westerse_kunstgeschiedenis-rogier_van_der_weyden_vrouw_hoed
Rogier van der Weyden, Portret van een vrouw, ca. 1435. Detail.
Gemäldegalerie, Staatliche Museen, Berlijn.
9 Lucas_Cranach_d_A__-_Amor_beklagt_sich_bei_Venus_(National_Gallery_London)
Cupido beklaagt zich bij Venus, Lucas Cranach de Oude ca.1525
National Gallery, Londen