De artistieke beeldenstorm

Verdiepingscursus 5. Moderne kunst in Europa en Amerika 1900-1945

docent: dr. Kathleen Nieuwenhuisen

De westerse kunst begint de twintigste eeuw als een beeldenstorm. Zij ondergaat radicale veranderingen in een onrustige wereld. Sociale, politieke en economische structuren storten in. De industriële grootmachten vechten twee wereldoorlogen uit, krijgen te maken met de opkomst van het communisme, fascisme en nazisme en de Grote Depressie veroorzaakt diepe armoede en sociale onlusten.

Veel kunstenaars voelen zich nauw betrokken bij dat wat er om hen heen gebeurt. Is dat zichtbaar in hun werk? Dat verandert in ieder geval met rasse schreden. De meest fundamentele aannames over kunst en haar eeuwenoude functies en verschijningsvormen liggen onder vuur. Naarstig wordt gezocht naar nieuwe wegen. Niet eerder gebeurt dat zo ingrijpend, snel én blijvend. Daarbij wordt de werkelijkheid opzettelijk geweld aangedaan. In 1905 schildert Matisse het gezicht van zijn vrouw in groene strepen. Twee jaar later bouwt Picasso vijf prostituées op uit driehoeken en Afrikaanse maskers. Duitse expressionisten brengen met felle penseelstreken bewust vervormingen aan op doek, terwijl Kandinsky de figuratieve kunst overboord gooit. Futuristen omarmen de oorlog als middel tot vernieuwing, maar Dadaïsten uiten hun woede daarover in zonderlinge kunstprojecten. Tenslotte brengen surrealisten de verbeelding aan de macht.

Wat bezielt de avant-garde kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw? Waartoe leiden hun vernieuwingen? En waarom werkt de door hen ingezette radicale breuk met het verleden na de Tweede Wereldoorlog door?

programma van de colleges

• Architectuur en design: Art Nouveau
• Beeldende kunst: fauvisme en Duits expressionisme
• Beeldende kunst: primitivisme en kubisme
• Beeldende kunst: futurisme, Dadaïsme en Russisch suprematisme
• Beeldende kunst: surrealisme, De Stijl
• Architectuur en design: Art deco
• Architectuur en design: Bauhaus
• Beeldende kunst; Amerika 1900-1945

data

maandagavond, 19:30-21:30 uur, 2018
19 februari (26 februari geen college)
5, 12, 19 en 26 maart
9, 16 en 23 april (2 april geen college)

locatie
Pastorie van de Krijtbergkerk Singel 448 Amsterdam-Centrum

werkvorm
8 hoorcolleges met ruimte voor vragen en discussie

studiemateriaal
online artikelen, recensies, kritieken en essays. Powerpoints van de hoorcolleges worden in pdf-bestand via WeTransfer verspreid.

kosten
€ 255,- inclusief digitaal studiemateriaal


schrijf in
een
Vitrinekast, Gustave Serrurier-Bovy, 1899. Jügendstil
Metropolitan Museum of Art, New York
twee
Vrouw met hoed. Portret van madame Amélie Matisse
Henri Matisse, 1905, Museum of Modern Art, San Francisco
drie
Les Demoiselles d’Avignon, Pablo Picasso, 1907
Museum of Modern Art, New York
vier
Unique Forms of Continuity in Space, Umberto Boccioni, 1913
Museum of Modern Art, New York
zes
General Electric Building, John W. Cross, 1929-31. Art deco
New York
vijf
Rietveld Schröderhuis, Gerrit Rietveld, 1923-1924. De Stijl.
Utrecht
zeven
Danskostuum, Triadisches Ballett, Oskar Schlemmer, 1922. Bauhaus
acht
Nighthawks, Edward Hopper, 1942
Art Institute of Chicago